خلاصه نویسی

خلاصه نویسی چیست؟

شاید شما نیز تا کنون در زمان درس خواندن احساس کرده اید، که بهتر است یادداشتی از مطالب و خلاصه آنها بردارید. تا زمانی که قرار است دوباره محتوا را مطالعه کنید. مرور بهتری نسبت به مطلب داشته باشیم. اما گاهاً به دلیل اینکه آموزش خلاصه ‌نویسی حوصله و دقت می خواهد صرف نظر کرده، یا حتی به شیوه های خلاصه نویسی می کنیم، که ممکن است از خود محتوا بیشتر باشد در صورتی که خلاصه‌نویسی باید ویژگی‌های داشته باشد که در زمان رجوع به مطلب، هم محتوا را به صورت کافی به ما یادآوری کند، و هم گویا باشد. با این مطلب در مجموعه آموزشی آقای تندخوانی با ما باشید تا مهارت خلاصه نویسی را از جوانب مختلف بررسی نماییم.

 

خلاصه نویسی

 

آیا خلاصه نویسی هم روش دارد؟

ده ها روش‌های مختلفی برای خلاصه نویسی وجود دارد که ما به کمک آنها می‌توانیم محتوا و مبحث مطالعه شده را خلاصه نویسی کنیم، تا در زمان‌های دیگر بتوانیم، با مراجعه به آن از مطالعه مجدد مطلب جلوگیری کنیم. اما اولین سوالی که پیش می آید، چرا نیاز به آموزش خلاصه نویسی است؟ یکی از کسانی که با این مهم بسیار سروکار دارند داوطلب های کنکور اند خلاصه نویسی کنکور چون سبب تسهیل مطالب میشود مهم است اولین و مهمترین فایده خلاصه نویسی آن است، که دیگر نیاز به مطالعه کل موضوع از اول نیست. بدین معنا که ممکن است، شما یک مبحث چند صد صفحه ای را مطالعه کرده باشید و قرار باشد چند روز بعد از آن آزمون بدهید. اگر قرار است برای یادآوری مطلب دوباره برگردید و محتوا را از اول بخوانید. ممکن است زمان زیادی از شما صرف شود. اما با روش خلاصه نویسی داستان می توانید بدون آنکه مطلب را به صورت کامل بخوانید تمام موضوعات و مفاهیمی را که آموخته اید، برایتان یادآوری شود.

اگر به تندخوانی علاقمند هستید و می خواهید همزمان با خلاصه نویسی آن را فرا بگیرید مطلب آموزش تندخوانی بصورت رایگان و کاملا عملی و کاربردی را از دست ندهید.

خلاصه نویسی و مزایای آن

 

برخی از مزایای خلاصه نویسی

از مزایای خلاصه نویسی استفاده از خلاصه ها در زمان های مختلف است. اگر از محتوایی خلاصه بردارید، و به صورت مثال چند ماه بعد به آن خلاصه ها مراجعه کنید. همان محتوای آموخته شده را را برایتان یادآوری می کند. فایده دیگر خلاصه نویسی بهره بردن از سرفصل هاست، یعنی شما با خلاصه نویسی سرفصل های موضوع مطالعه شده خود را می یابید، و فایده مهم دیگری که خلاصه نوشتن کردن دارند و ممکن است کمتر به آن توجه شود، بهره از فن نوشتن و آموختن همراه با کتابت است. ممکن است زمانی شما یک موضوع را خوانده باشید اما به درستی درکی از آن نداشته اید یعنی به نظرتان موضوع آنچنان گویا نیست و در صورتی که می توانید با خلاصه نویسی دروس و نوشتن هم موضوع را برای خودتان یادآوری کرده و هم باعث آموزش آن مطلب شوید. یعنی عنوانی را که برای شما سلیس و روان نبود، با نوشتن و استفاده از فن کتابت، برایتان روان می گردد. یکی دیگر از فوایدی که می‌توان به آن اشاره کرد، دسته‌بندی مطالب است. یعنی شما عنوان های مختلفی را که در بحث مورد مطالعه دارید یا مقالات متعددی را مطالعه کردید، می توانید در خلاصه نویسی مقاله دسته بندی کنید و چکیده ای از مقاله ای که مطالعه کردید ارائه دهید و در این حالت، قادر هستید علاوه  بر یادگیری مطالب و چکیده نویسی، از مباحثی که مطالعه کردید یک دسته بندی منظم داشته باشید. و حتی در کنار منبع آموزشی، مکمل بسیار قوی و کارآمدی را تعریف کرده اید. همه موضوعاتی که عنوان شد شرحی از فواید و مزایای چکیده نویسی است، که به ما در امور آموزشی کمک می کند. اما آیا خلاصه نوشتن به همین سادگی است؟ و یا با هر حالتی میتوانیم یک موضوع را خلاصه کرد؟ روش های زیادی برای خلاصه نویسی وجود دارد. در این مطالعه قصد داریم روش های چکیده نویسی را به صورت مفصل تری بحث کنیم و با انواع متد های آن آشنا شویم.

فواید چکیده نویسی

 

به چه روش هایی میتوانیم خلاصه نویسی انجام دهیم؟

اگر تاکنون چیزی را خلاصه کرده اید مثلا خلاصه نویسی داستان انجام داده اید و یا بر اثر تجربه توانسته موضوعات آموزشی خود را خلاصه کنید. با مطالعه این محتوا حالتهای مختلفی را برای خلاصه نویسی پیدا کنید. ممکن است گاهی یک موضوع را از زبان دبیرتان بشنوید و یا در مدرسه موضوع را به شما آموزش دهد و به خوبی متوجه آن نشوید اما همان موضوع آموزشی را در خانه و برادرتان توضیح دهد به راحتی متوجه آن می شوید، برادر شما و معلمتان هر دو یک موضوع آموزشی را به شما آموزش دادند. اما تفاوت در لحن آنها سبب شده تا شما از یک موضوع آموزشی را بهتر متوجه شوید. اما در نوشتن خلاصه می‌توانیم با تغییر لحن یا تغییر بیان، مبحث آن را ساده تر، کامل تر و یا بهتر کنیم این کار صرفا به این دلیل انجام می‌شود تا موضوع را مطابق با لحنی که به آن عادت داریم، تغییر دهیم. در خلاصه نوشتن به این صورت است که شما مبحثی را آموزش می بینید و یاد می گیرید. اکنون موضوعی را که یاد گرفته اید، با لحنی که مخصوص خودتان است و یا با آن عادت دارید تغییر می دهید. طبیعتاً در زمان راجع به مطلب موضوع برای شما ساده تر می گردد. اولین فن از حالتهای خلاصه نویسی همین است یعنی تغییر بیان مطلب دومین حالتی را که ما از متدهای خلاصه نویسی یاد میگیریم، مترادف نویسی و استفاده از کلمات مترادف است. ممکن است کلمه برای شما ثقیل باشد یا در ذهن ماندگاری نداشته باشد. در این حالت می توانید سعی کنید، از کلماتی را که هم معنی با آن معنا هستند و در ذهن شما ماندگاری بیشتری دارند. استفاده کنید طبییعتاً این موضوع سبب می شود، در هنگامی که خلاصه را مطالعه می‌کنید، همان عنوان آموزشی برایتان تداعی گردد. حالت دیگری که به ما در خلاصه نویسی کمک میکند، استفاده از کلمات کلیدی است کلمات کلیدی شاخص‌های عنوان مطلب هستند. یعنی محوریت بحث بر مبنای کلمات کلیدی بیان می گردد. یکی از نکاتی را که باید در خلاصه نویسی مباحث توجه کنیم، این است که متوجه شویم در موضوع مطالعاتی ما کدام کلمه، کلیدی و یا مهم است. یافتن چنین عنوانی به ما در تداعی کلیت موضوع آموزشی، و همچنین جزئیات آن کمک می کند. برخی از تکنیک ها نیز در نوشتن خلاصه چکیده یک موضوع، به ما کمک می کند. که در زیر عنوان به تکنیک های خلاصه و یا چکیده نویسی اشاره می کنیم. تا به کمک آنها بتوانیم خلاصه مفید تری ارائه دهیم.

روشهای خلاصه نویسی

تکنیک ها یا فنون خلاصه نویسی

یکی از تکنیک های خلاصه نویسی طبقه بندی کردن و یا استفاده از جداول آموزشی است. زمانی که شما موضوعی را مطالعه کرده و یا درست آن را خوانده اید، طبیعتاً همه ی موضوع را فهمیده و نسبت به مطلب اشراف کامل داشته اید به این دلیل خلاصه‌ مینویسید، که آن موضوع هم در ذهنتان طبقه‌بندی گردد و هم در زمان های بعدی که آن را مطالعه می‌کنید، نسبت به آن آگاهی پیدا کنید و موضوع برایتان یادآوری شود. اگر نسبت به موضوع احاطه داشتید، می توانید آن را دسته بندی کرده و در جدول های شکیل برای خودتان آماده کنید. این کار سبب می شود که در در عین سادگی هم موضوعات را به راحتی طبقه بندی کرده و هم در زمان انشا به یک موضوع خاص نیاز نباشد که کل خلاصه را مطالعه کنید. و فقط با مراجعه به بخشی از خلاصه نویسی بتوانید موضوع را برای خودتان یادآوری کنید. این حالت از خلاصه نویسی و این متد برای دروس محاسباتی که دارای روابط جبری و هندسی هستند، توصیه می‌شود. چرا که تعدد روابطی که شبیه هم هستند و شباهت زیادی با هم دارند سبب می‌شود، که حتی در خلاصه کردن نیز، آنها را اشتباه بگیریم و رابطه ای را به جای رابطه دیگر بگنجانیم. استفاده از تیتر ها معروف ترین راه خلاصه نویسی که معمولاً همه با آنها سروکار داریم. یعنی به صورت مثال اگر شما در موضوع آموزشی خود ۱۰ تیتر و سرفصل مهم داشته باشید. معمولا برای خلاصه کردن نیز از همان استفاده می کنید و بدون نوشتن توضیحات خاص درباره موضوع به آنها اکتفا می کنید که این موضوع نیز، هم راه مفیدی است و هم معایبی دارد اگر شما هم این تیترها و سرفصل ها را با تغییر لحنی که به آن اشاره شد، عنوان کنید می‌تواند بسیار اثرگذار باشد. و در عین استفاده از سرفصل ها می توانید از کلمه کلیدی نیز کمک بگیرید. یعنی اگر موضوع شما دارای ۱۰ سرفصل یا تیتر بود و کلمه کلیدی که در آن به کار رفته 4مورد بودند، می توانید، با استفاده از این چهارده مولفه چکیده موضوع خود را تا حدود زیادی دسته‌بندی کنید.

 

فنون خلاصه نویسی 

ساده نویسی

موضوع بعدی را که از خلاصه نویسی قصد داریم با هم بررسی کنیم، چکیده روان نوشتن از مطلب است. چیزی که برای دروس حوزه علوم انسانی توصیه می شود یعنی شما به صورت کلی و با لحن خودتان یک خلاصه روان از موضوع بنویسید. این متد و روش نیز دارای معایبی است که ممکن است طولانی نوشتن موضوع، استفاده از کلمات اضافی و همچنین اشتباه در عنوان موضوع، سبب به خطا رفتن در مراجعه به چکیده شود. اما اگر این کار درست انجام شود. یعنی شما یک مطلب ۱۰۰ صفحه ای را بتوانید به صورت روان در یک یا چند صفحه خلاصه کنید. در زمان مراجعه به آن خلاصه نویسی ، به صورت کامل به مطلب اشراف پیدا میکنید و می توانید مطلب اصلی را در ذهنتان مرور کنید.

 

نقشه کشی ذهنی

 

نقشه کشی ذهنی

ما یکی دیگر از روش های خلاصه نویسی که معمولاً از آن استفاده می‌شود و بسیار پرکاربرد است و تقریبا برای تمام زمینه های درسی و تمام درس از آن استفاده می شود و معروف است به نقشه کشی ذهنی، عنوان میکنیم. نقشه کشی ذهنی و این مدل از خلاصه نویسی به قدری مورد استقبال قرار گرفته است، که معمولاً داوطلبان‌کنکور و افرادی که به صورت فعال با مباحث آموزشی سر و کار دارند، از آن استفاده می کنند. و طراحی آن را به خوبی آشنا هستند، نقشه کشی ذهنی موضوع شما در هر رابطه‌ای که باشند، دارای عنوان یا محوری هستند، شما میتوانید محوریت را در مرکز صفحه عنوان کنید سپس شاخه‌های اصلی را و مباحثی که در درجه اول با آن مرتبط هستند، با پیکان ها یا شاخه های به هم وصل کنید هر زیرعنوان که همان تیترهای شما باشند خود دارای مباحث مهمی هستند که میتوانید آنها را نیز با شاخه هایی به هم متصل کنید همین روند و همین کار ادامه پیدا می‌کند تا شما کل محتوای آموزشی را به تصویر بکشید نکاتی نیز برای استفاده از نقشه کشی ذهنی لازم است، که باید معمولاً به آن توجه شود. شما در هر ردیف از کشیدن شاخه ها و نوشتن زیر عنوان ها، باید از کلمات کلیدی استفاده کنید و کلماتی که برای شما در محتوا شاخص هستند، را به عنوان سرفصل انتخاب کنید. نکته دوم طراحی و زیبایی در نقشه کشی ذهنی اهمیت بسیاری دارد، یعنی شما همان محتوای را که بر روی کاغذ پیاده کردی. در صورتی که گویا باشد و موضوع را منتقل کند. سوم اینکه تنها به یک دوره از ترسیم نقشه کشی ذهنی اکتفا نکنید و پس از مدتی آن را ویرایش کنید. اما از فواید نقشه کشی ذهنی می توان به این موضوع اشاره کرد که هم به شما در دسته بندی مباحث کمک می کند و می توانید تمام محتوایی را که قرار بود در چندین صفحه خلاصه نویسی کنید در یک صفحه و به شکلی زیبا طراحی و خلاصه نویسی کنید، که هم موجب یادآوری و یادگیری شما خواهد شد و هم موجب خواهد شد از رجوع به محتوای اصلی خودداری کنید.

 

استفاده از ابزار الکترونیک

یکی دیگر از روش هایی را که ما در خلاصه نویسی یاد میگیریم، طراحی کردن انیمیشن های اسلایدهای آموزشی است، ممکن است زمانی شما در مدرسه درس میخواندید، میبایست یک محتوا را به صورت کنفرانس ارائه دهید. برای همین معمولا از پاورپوینت استفاده می‌کردید و اسلاید های بسیار مناسبی را طراحی کرده، که در عنوان کردن موضوع شما را یاری می کردند. اکنون می توانید همین کار را برای خلاصه نویسی خود انجام دهید. یعنی خلاصه و چکیده موضوع را به صورت انیمیشن و یا اسلاید های طراحی کنید. اینکار طبیعتاً در سرعت و یادگیری به شما کمک می کند و موجب خواهد شد که هم از دیدن محتوا و خلاصه آن لذت ببرید و هم موضوع را به صورت کامل فرا گیرید.

 

چکیده نویسی و نتیجه ی آن

 

درهمه موضوعاتی که تاکنون عنوان شد هدف داشتیم تا حالت‌های را از خلاصه نویسی بررسی کنیم تا به ما در یادداشت برداری از محتوا و گزینش چکیده آن کمک کند و به کمک آن بتوانیم بدون مراجعه به عنوان  اصلی، موضوع را یادآوری کنیم. و درک درستی از موضوع داشته باشیم، خلاصه نویسی در حقیقت، فن مطالعه کوتاه موضوع و ساده سازی آن است که در عین یادگیری سریع آن، می‌تواند در ماندگاری آن تاثیر بسزایی داشته باشد.

اگر مطالب بالا برای شما مفید بود و می خواهید به صورت حرفه ای تر در زمینه آموزش تقویت حافظه مهارت کسب کنید دوره آموزش تندخوانی و تقویت حافظه موسسه آقای تند خوانی را از دست ندهید.

 

دیدگاه ها بسته شده است

آخرین دوره ها

آخرین مقالات